Эх орон гэж юу вэ? Хүн бүр энэ асуултад өөрөөр хариулах байх л даа. Нэг онигоо байдаг. Жагсаалын дарга нэг цэрэгт хандан "Эх орон бол Доржийн ч ээж, чиний ч ээж. Тэгэхээр чи юу болж таарав" гэтэл өнөөх нь "Би Доржийн дүү" гэсэн гэдэг. Энэ үг онигоо хэрнээ миний бодлоор "эх орон"-ыг хамгийн сайхнаар илэрхийлсэн санагддаг. Тиймээ, эх орон гэж миний хувьд гэр бүл, хайртай хүн, найз нөхөд гээд хамгийн үнэ цэнэтэй тэдгээр зүйлс. Харин эх оронч нэгэн байна гэдэг тэр үнэтэй зүйлсийнхээ төлөө чадах бүхнээ хийх ёстой гэсэн үг.
Би эх оронч хүн бишээ. Үнэндээ надад эх орныхоо төлөө хийсэн зүйл огт үгүй. Хүүхэд минь сүүдэр дор нь тоглог гэж мод ч тарьж үзээгүй. Би өглөө бүр Хятадад үйлдвэрлэсэн цагны сэрүүлгээр сэрж, Хятад үйлдвэрийн хувцас нөмөрөөд, Цасан дээр Хятадад үйлдвэрлэсэн гутлын мөр гаргаад Хятадын хөрөнгө оруулалттай компани болох ажлынхаа зүг алхдаг. Өдөр нь би Хятад амтлагчаар амталсан хоол идэж, Хятад хуурай сүүгээр сүлсэн цай амтархан уугаад танихгүй Хятадын түрүүвчийг зузаан болгохоор ажилладаг. Орой нь гэртээ очоод Хятадад үйлдвэрлэсэн телевизээр Хятад сувгийг нь алгасаж Хятадууд Монголд давраж байгаа тухай мэдээ үзээд, Хятадад үйлдвэрлэсэн хөнжил нөмрөөд, өглөө ажилаасаа хоцорч Хятад компаниас авах цалингаа хасуулахгүйн тулд Хятад сэрүүлэгтэй цагаа найдвартай гэгч нь тааруулаад унтдаг. Би Монголын баялагыг маань зөөж гарган хэн нэг Хятад баян болох үйлсэд тийм мундаг биш ч 4 жил сурсан мэдлэгээ ашиглан ажилладаг. Энэ байдалдаа ч харамсдаг. Гэхдээ би намайг өдий болтол өсгөж амьдралд залгуулсан ээжийнхээ ачийг хариулж чаддаггүй юмаа гэхэд хүүхэд байсан шигээ нэрмээс болж найзынхаа төрсөн өдөрт зориулж Хятадад үйлдвэрлэсэн дурсгалын зүйл авах мөнгөө ээжээсээ гуйхгүйн тулд ажил хийдэг. Би сургуулиа төгсөөд олон компанид ажилд орох хүсэлт тавьсан ч намайг тоож сонгосон нь энэ Хятад компани. Манай компани 200 гаруй Монгол ажилчинтай. Баялагыг маань эзэмших эрхийг Засгийн газар маань Хятад компанид өгсөн болохоор би биш гэхэд өөр нэг Монгол залуу миний оронд ажиллаж л байх байсан. Бусад 200 ажилчины хувьд ч гэсэн мөн адил. Магадгүй би эх орныхоо өмнө маш их нүгэл үйлдэж байгаа хүн. Тиймээ би эх оронч хүн биш...
Гэхдээ би тантай л адил эх орныхоо төлөө сэтгэл зовнидог хүн. Би өглөө бүр Хятадуудын Монголд дураараа аашилж байгаа тухай мэдээ уншиж бухимддаг. Би өдөр бүр Монгол яавал Хятадын эрхшээлд орохгүй байх вэ гэж хэрэндээ эргэцүүлдэг. Би орой бүр найзуудтайгаа нэг ч болов Монгол охинтой явж байгаа Хятадыг зүйл дуусгачих юм сан гэж ярин хийрэхцгээдэг. Тиймээ би тантай л адил Монгол улсынхаа төлөө битүүхэн зовнидог. Зарим өдөр тэрийгээ блогтоо бичиж тайтгардаг. Танд яг одоо энэ этгээд Монголын баялагыг Хятадуудруу гаргахад гар бие оролцчихоод хариуд нь ердөө дотороо бухимдаж, хэнд ч хэрэггүй зүйл энд бичиж эх оронч хүн болж харагдах гэж явах ч гэж дээ гэх сэтгэгдэл төрж байгаа байх. Яг зөв. Үнэхээр би одоохондоо энэнээс өөр зүйл хийж чадахгүй. Би бухимдаж чадна. Би бухимдалаа гаргах гэж худлаа зүйлс сараачиж чадна. Харин ингэж эх орныхоо төлөө зовниж байгаагийн маань ганц ашигтай тал нь гэвэл би үр хүүхдээ ЭХ ОРОНЧ хүн болгон хүмүүжүүлэхийн төлөө хичээх болно.
Би Хятад, Солонгос, Орос гээд харийн бүхэнд дургуй. Би харь хүний чанга инээх дуунаар өглөө сэрэхвий гэж хамгийн ихээр айдаг. Би тантай л адил Монгол улсаа өндөр хөгжилтэй, ард иргэд нь айх аюулгүй болоосой гэж мөрөөддөг. Мөн эх орныхоо төлөө ихийг хийхийг тэмүүлдэг. Харамсалтай нь надад одоохондоо тийм боломж байхгүй. Одоохондоо... би асрамжийн газар, эсвэл ажлын байр бий болгож чадахгүй. Би хотын утаа, замын түгжрэлийг арилгаж чадахгүй. Би Монголд маань бүгсэн Хятад, Солонгосуудыг зүрхэнд нь ортол айлгаад нутгаасаа хөөж гаргаж чадахгүй. Би Олимпын аваргууд эсвэл Их аварга Дагвадорж шиг Монголын нэрийг дэлхийд дуурсгаж чадахгүй. Би иргэн бүрт байтугай энгэрээ тосон гуйлга гуйх нэгэнд хангалттай мөнгө өгж, үр хүүхдээ тоглох цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулж, Баабар гуай шиг уншсан нэгэнд бодол төрөм нийтлэл ном бичиж, Чойном эсвэл Дашбалбар агсан шиг омогшил бадрам шүлэг найраг бичиж чадахгүй... Гэхдээ л би ундаалж өссөн ус, тоглож өссөн газар шороо, өвөө эмээгийн нутаг, гэр бүл, хүндэт сайн найз нөхөд, үзэсгэлэн гоо охид гээд "Монгол" нэртэй бүхэнд хайртай. Тийм ч болохоор би энэ бүгдийнхээ төлөө чадах бүхнээ хийх ёстой Монгол улсын иргэн.
Зарим хүний бодолд би эх орныхоо төлөө юу ч хийгээгүй атлаа харамлаж, өмчирхөхөөс цаашгүй санагдаж мэднэ. Тиймээ юу ч хийгээгүй болохоор би харамлах эрхгүй нэгэн байх. Өнөөдөр дэлхий даяаршиж байна. Даяаршил гэдгийг би соёлын дайн гэж ойлгодог. Бүхний эцэст хүчирхэг соёл л үлдэнэ. Тиймээс жижигхэн Монгол үлдэхгүй ч байж мэднэ. Монгол охид бүрийн минь эр нөхөр хүүхэддээ үнэг хайчилж өгөх Монгол эр хүн байгаасай гэж би хүсдэг. Монгол гэргий бүр алсад яваа ханийнхаа араас сүүний дээжээ өргөдөг Монгол уламжлалаа битгий мартаасай гэж залбирдаг. Олон Монгол залуус Монголоо үлдээсэй гэж хүсэж байгаа гэдэгт би итгэлтэй байдаг. Эх оронч гэдэг алдар тийм хялбар олддоггүй юм. Өнөөдөр Монголын залуус эх оронч биш байж болноо. Гэхдээ тэд бүгд эх орныхоо төлөө зовниж байгаа. Цөмөөрөө гэр бүл, хайртай найз охиноо харь нэгэнд алдахгүй юм шүү гэж өөртөө тангараглаж байгаа. Аливаа зүйлийн эхлэл жижиг байдаг. Тийм ч болохоор эх орноо гэсэн тэмүүлэлтэй залуус олон байна гэдэг маш их, бүр маш их сайн хэрэг.
Олон Монгол зүрх эх орныхоо төлөө цохилож байгаа. Яг л шатрын өрөгт БЭРС, ТЭРЭГ, ТЭМЭЭ, МОРИО идүүлсэн тоглогч НОЁНоо ХҮҮгээрээ хамгаалдагтай адил... Бидний цохилох зүрх эх орныхоо төлөө зовниж байгаа цагт МОНГОЛын түүх цааш үргэлжилнэ.
/Цээжиндээ эх орноо гэсэн зовнил ч үгүй атлаа хоосон хийрхэгч гэж бусдыг өөчлөх зарим хүмүүст зориулж бичлээ./
МОНГОЛЫН ТҮҮХ ӨНӨД ҮРГЭЛЖИЛЭХ БОЛТУГАЙ...

